Rzezby.net.pl

Przyszedł czas, gdy sztuka średniowiecza została wyparta, a w zasadzie, to w subtelny sposób przeistoczyła się w sztukę renesansu. Jeśli chodzi o rzeźbę to różnice w tych nurtach były bardzo subtelne, płynne w swej formie. Rzeźba renesansu była w pewnym stopniu odwzorowaniem otaczającej rzeczywistości, wszystkie cele artystyczne skierowane były do nurtu realistycznego. Pragnieniem artystów było wierne naśladownictwo natury, człowieka i wszystkich elementów z nim związanych. Koncentrowana się na kształtach, linii cała człowieka, a wszystko po to by w pełni odda jego uczucia, przeżycia. Rzeźby nie były już ściśle utożsamiane miłośnikami architekturą, a posągi zaczęto eksponować na przeznaczonych do tego miejscach (głownie bywały to nisze). Byli wielkimi miłośnikami kompozycji, cechowała ich prosta forma geometryczna monumentaliztyczne schematy. Wielkimi artystami rzeźby renesansu byli obdarzeni niebywałym talentem, warsztatem, oraz doskonałą techniką Michał Anioł Buonarotti (Mojżesz, Jeńcy), Donatello (rzeźba konna Gattamelaty, Cud w sercu skąpca, Dawid), Andrea Verrocchio (Pomnik konny Colleoniego). Naturalne kształty były charakterystycznym elementem rzeźby renesansu, artyści znajdowali niebywałą przyjemność w idealnym odwzorowywaniu ciał ludzkich. Staranność tworzonych rzeźb było współmierna do roli i wartości istoty ludzkiej, do jego cielesności oraz emocji. Głoszono zasadę w myśl, której człowiek jest miarą wszystkich rzeczy..”. Rzeźba renesansu była symbiozom natury z człowiekiem.

Jak powstają rzeźby drewniane, z jakiego rodzaju drewna najczęściej są tworzone? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć. By powstała rzeźba należy wybrać odpowiedni materiał twórczy. Jednakże by drewno był odpowiednio wybrane, należy wiedzieć, jakie będzie przeznaczenie naszego dzieło. Bowiem rozmaite gatunki drzew różnie reagują na warunki atmosferyczne, a także zróżnicowana jest cena danego drewna. Ogólnie przyjmuje się, iż każdy gatunek drzew liściastych może posłużyć jako materiał dla rzeźbiarza, jednakże drewno z dębu, orzecha, kasztanowca czy jesionu są drewnem bardzo cenionym, więc rzeźby z tychże drzew liściastych eksponowane są w miejscach szczególnych (kościoły, dworki, domostwa), przede wszystkim powinny być to miejsca osłonięte, zadaszone. Parki, skwery, tereny otwarte zdobią głównie rzeźby wykonane z topoli (świeżo ścięte, tak by uniknąć łykowacenia), czy lipy. Są gatunki drzew niepolecane jako materiał wytwórczy, wiąże się to z nadmiarem wytwarzania przez nie żywicy, a także z tendencja do łykowacienia, należą do nich grusza, śliwa czy robienia akacjowa (zbyt wzmożona twardość). Rzeźby drewniane są szalenie rozpowszechnione. Przeważnie kojarzymy je z tradycją wiejską, regionalną, ludową. Przedstawiają ludność wiejską, małych miasteczek, elementy tradycji, obyczaje, oraz ich życie codzienne. Rzeźba drewniana swego czasu była najczęstszym sposobem zatrzymania, zapamiętania chwili. Jest artystycznym wyrazem wszechotaczającej rzeczywistości.

Rzeźba romańska. Rzeźba romańska swój początek datuje na okres królowania sztuki romańskiej, głównie były to tereny Europy XI-XII wiecznej. Można powiedzieć, iż było to przede wszystkim rzeźba architektoniczna mocno nacechowana elementami sakralnymi. Zdobiły swą okazałością portale, kapitele a także były formą dekoracyjną drzwi, relikwiarzy, czy płyt nagrobnych. Głównie przyjmowała postać płaskorzeźb wykonanych z kamienia, chociaż bywa także okazałe rzeźby wypukłe. Gdzie można było głównie podziwiać rzeźby romańskie? Bez wątpienia ich przewodnim, centralnym miejscem były wejścia go kościołów, zdobiły kolumny, a bywało, iż tworzyły całą fasadę. Rzeźba romańska cechowała się swą potężna architekturą, była tworzona z betonowych płyt, wręcz wypływała z niej tworząc charakterystyczna dla niej architekturę. Były to rzeźby szalenie masywne, potężne. Głównymi motywami były postaci ludzkie, czy też zwierzęce, co jest rzeczą istotną postaci były komponowane według hierarchii ważności. Czym była ważniejsza, tym przybierała potężniejszych rozmiarów, w części niższej przedstawiano osoby, czy też zwierzęta, których ważność nie była już tak istotna (zasada gradacji). Istotne było także, to, iż cała kompozycja nie miała prawa wyjść poza pole bloku, co często skutkowało deformacjami postaci. Głównym nurtem była wspomniana tematyka sakralna, co miało ogromne znaczenie na architekturę ówczesnych kościołów. Były one szalenie zdobione zarówno kamiennymi rzeźbami, jak i zdobieniami z metalu, jak również drewnianymi rzeźbami, figurkami, czy krucyfiksami. Widać, zatem jak ogromne dziedzictwo niesie za sobą rzeźba romańska.

Szalenie nowoczesnym spojrzeniem na rzeźbę, jest niewątpliwie rzeźba abstrakcyjna. Zgodnie z zasadą abstrakcjonizmu całkowicie eliminuje ona formy, przejawy przedmiotów występujących w naturze. Przeważnie przyjmuje ona postać figurki, tudzież bryły geometrycznej. Jest absolutnie odzwierciedleniem wewnętrznych doznań, odczuć, oraz przeżyć artysty. Materiałem wytwórczym może być praktycznie wszystko, drewno, szkło, różnorodne metale, a także ceramika, kamień, tkaniny, czy tworzywa sztuczne. Wszystko uwarunkowane jest wizją artysty, jego odczuciom estetycznym, potrzebie chwili. Rzeźba artystyczna to wolna forma, pozwala ponieś się fantazji i nieograniczonym projekcja. Niesamowite formy przyjmują rzeźby tworzone przez plemiona afrykańskie, za pomocą prymitywnych narzędzi powstają wprost niesamowite rzeźby. Pełne abstrakcji, a zarazem w doskonały sposób płaczące się z dziką naturą. Tam nic nie jest zwykłe, figurka przedstawiająca dzikiego zwierza tak naprawdę może być zupełnie, czym innym. O właśnie o to chodzi by widz mógł zobaczyć to, co podpowiada mu instynkt, potrzeba chwili, głos serca. To sztuka dl ludzi z fantazją, niebagatelnymi pomysłami. We współczesnej aranżacji wnętrz rzeźna abstrakcyjna jest wyjątkowo cenionym elementem wizażu. Nadaje specyficznego charakteru wnętrzu, kształtuje jego styl, a także odzwierciedla usposobienie jego mieszkańców. Sztuka abstrakcyjna sama w sobie nie jest bagatelna, posiada wyjątkowy styl, jest doskonałym sposobem na wyrażenie emocji, odczuć, czy pragnień.

Heunz Mack, artysta, rzeźbiarz, urodzony w 1931 roku w Lollar (okolice Hesja). Jest szalenie cenionym i ogromnie utalentowanym przedstawicielem niemieckich artystów starszego pokolenia. Założyciel elitarnej grupy „Zero”, której członkami byli między innymi Günther Uecker, czy współtwórca grupy Otto Piene. Rzeźbiarz ukończył Akademię Sztuk w Düsseldorfie, na wydziale malarstwa, a także był absolwentem wydziału filozofii na uniwersytetu w Kolonii. Jego instalacje świetlne zdobyły uznanie na całym świecie. Nikt tak jak Mack nie potrafi tworzyć fascynujących rzeźb przy pomocy światła, szkła, aluminium, wody (rzeźba z wody w Münster), brązu oraz metalu. Ten wybitny artysta był niejednokrotnie doceniany i nagradzany najwyższymi laurami („Premio Selezione Marzotto” na biennale San Marino w 1963r., pierwsza nagroda międzynarodowego „Światło 79″ w Eindhoven w 1979 r.). Niesamowite wrażenie wywarła świetlna stela zainstalowana na pustyni Tunezji oraz Maroka – ogromne płyty z białego metalu odbijające promienie słoneczne, oraz mury z luster, stworzyły niepowtarzalny świetlny ogród połyskujący metalowymi drzewami jakby bajkowych. To tylko jedna z wielu wspaniałych rzeźb stworzonych przez Macka. Artysta bardzo często w swych instalacjach wykorzystywał strumienie wodne, które potęgowały niebywałe wrażenie. Prace rzeźbiarza często wystawiano na dużych otwartych przestrzeniach, a także w miejscach, gmachach użyteczności publicznej. Prawie w każdym zakątku świata zetknięto się z twórczością artysty.

Aby powstała rzeźba wpierw musi narodzić się pomysł. Gdy jednak już ta chwila nastąpi artysta dokonuje wyboru materiału, czyli technikę wytworzenia. Podstawowymi materiałami, z jakich powstają rzeźby do drewno, marmur, brąz, gips, glina, wosk, kamień, metal, również tkaniny, papier (słynne abakany) czy wiele innych. Nad każdą z tych materii pracuję się zupełnie inaczej, diametralnie różni się czas wykonania pracy, a także sposób wytwórczy. Inaczej i zupełnie czymś innym, pracuje się w drewnie, niżeli z marmurze. By rzeźba mogła powstać, artysta swój talent musi poprzeć umiejętnościami technicznymi, a także ogromną wiedzą. Początkujący młody rzeźbiarz ma przed sobą szereg możliwości, począwszy od warsztatów, kursach, czy szkołach artystycznych. Wszędzie tam można posiąść wiedzę merytoryczną oraz umiejętności praktyczne. Dodatkowym ważnym elementem prócz zajęć praktycznych są wykłady, czy sympozja z historii sztuki. Nim sami pokażemy swą twórczość warto poznać najlepszych, uczyć się od nich, wzorować na ich twórczości. Szkoły artystyczne są doskonałym zalążkiem dla dalszej drogi artystycznej. Młody adept uczy się pracować nad materiałem, przenosić swe pomysły na model, a także kształtuje w sobie przestrzenne postrzeganie piękna. Te umiejętności sprawiają, iż dłuto młodego rzeźbiarza stworzy niebywałe piękne dzieło. Droga do sukcesu bywa trudna, czasem jej nie osiągamy, ale najważniejsze w twórczości jest samo tworzenie. To praca nad rzeźbą ma być laurem najważniejszym i najcenniejszym.

Rzeźba to element sztuki pochodzący już z epoki prehistorycznej. Głównie przybierała postać kobiet, związane to było z kultem płodności. W takiej postaci czczono kobietę, oddawano jej hołd. Ciało, seksualność dla ludzi sprzed 35 tysięcy lat nabierały nierzadko niebotycznego znaczenia, niektórzy historycy uważają, iż byli oni opętani seksem. Dużo w tym prawdy, wystarczy, iż przyglądniemy się pierwszej rzeźbie kobiety odnalezionej przez niemieckich archeologów – jest to postać bezgłowej kobiety, pozbawionej stóp, o rubasznych kształtach, i niebywale uwydatnionych piersiach. Elementami, które niewątpliwie przykuwają największą uwagę są właśnie jej atrybuty kobiecości, jest to na pewno motyw dominujący. Można, więc wnioskować, iż mężczyźni z epoki kamienia byli owładnięci kobiecością i seksem, (notabene dzisiejszy samiec, niewiele różni się od neandertalczyka, pewnie gdyby mógł też uciąłby nam głowę). Figurka wykonana z kości mamuta z Hohle Fels „Ma w sobie duży ładunek seksualny” – jak to ujął jej odkrywca, Nicholas Conard. Ci bardziej delikatni w swej ocenie, uważają, iż postać kobiety – odnalezionej w jaskini Hohle Fels w 2008 roku, przedstawia sam moment porodu. Uwiecznienie narodzin człowieka trzeba przyznać ma już wyższy wymiar, i jakoś lepiej rokuje na przyszłość istoty ludzkiej. Tak wiec pozostańmy przy tej tezie (nam kobietom też będzie się żyć lżej). Elementem, który może pochełpić kobiecie jest fakt, iż figurki te często noszono w postaci amuletu, który miał przynieść szczęście i dostatek.

Rzeźba to element sztuki plastycznej różniąca się od pozostałych dziedzin sztuki wyraźną trójwymiarowością. Są elementem głownie służącym do podziwia, oglądania, zdobienia. Tworzono je ku czci, ale również jako formy dekoracyjne. Rzeźby można sklasyfikować po względem materiału wytwórczego (marmur, kamień, granit, drewno, metal), barwy (polichromowane), a także ze względu na swe wymiary – przykładowo rzeźba monumentalna czy miniaturowa. Można również wyróżnić rzeźby pod względem techniki rzeźbienia, każdy artysta miał dla siebie charakterystyczne „dłuto”. Figurki w subtelny, a czasem wyraźny sposób różniły się od siebie. Fachowe oko znawców sztuk plastycznych bez trudu, nawet po niewielkich fragmentach odróżnia rzeźby Michała Anioła od Pijusa. Możemy podziwiać rzeźby pojedyncze, przedstawiające daną postać, bądź obszerne kompozycje grupowe (Grupa Laokoona). Tematem rzeźbiarzy były postacie historyczne, mitologiczni bogowie, floralne, abstrakcyjne, stwory mityczne, wielcy wodzowie, dworscy panowie, dzieci, młodzi mężczyźni, kobiety, zwierzęta, ale także zwykli ludzie, często starcy uwieczniani w codzienności. Z pewnością rzeźby spełniały wiele funkcji od architektonicznych (Partenon, Drzwi gnieźnieńskie), dekoracyjnych (płaskorzeźby), po memoratywne (pomniki, nagrobki), czy wręcz kultowe (Atena, Zeus, Wenus z Milo). Rzeźby to świadectwo minionych epok, w niesamowity sposób zdobiły motywami geometrycznymi, zwierzęcymi, dostojne portale, ościeże bogato zdobione, czy głowice kolumn.

Rzeźba jest bez wątpienia jednym z bardziej cenionych elementów architektonicznych. Dzisiaj stała się ona nierzadko elementem bardzo powszechnym, wręcz użytkowym, zdobi się nimi zarówno ogrody, fasady, jak i parki. Spotyka się je w gmachach, urzędach, a co ciekawe coraz częściej także i w łazienkach. Nie jest to już wyłączny atrybut pałaców, dworów, czy kościołów. Nie musimy pójść do muzeum by móc je podziwiać. Czy jej użyteczne zastosowanie odbiera jej tej wyniosłości i wyjątkowości? W pewnym stopniu pewne tak, jednak ma to też swoje pozytywne strony, otaczająca nas szara rzeczywistość nie jest już tak przygnębiająca. Świat, w którym przyszło nam egzystować jest o niebo bardziej ciekawszy, barwniejszy, może nawet nabiera przez to głębszej wartości. Rzeźby przypominają nam, a nawet w pewnym sposób dają wewnętrzny spokój, iż nie stajemy się przestrzenią ubraną tylko w plastik i sztuczne tworzywa. Jesteśmy autentyczni a przestrzeń wokół nas równie, prawdziwa jak te kamienie, czy marmur. Wbrew pozorom dają nam one ciepło, osobliwy spokój. Otoczeni tymi elementami sztuki nierzadki mamy poczucie wyjątkowości, dostojne rzeźby oddają z siebie, to, co najlepsze. W tym nader trwałym kamieniu zawarta jest harmonia, oraz łagodność formy, pewnie dlatego tak dobrze odpoczywa nam się w parkach zdobionymi kamiennymi rzeźbami. To sztuka przez duże „S”, a ich autorzy to niebywale uzdolnieni artyści. Zatem otaczajmy się pięknem, a przez to sami staniemy się piękniejsi.

Jedną z najsłynniejszych i najbardziej cenionych polskich rzeźbiarek na świecie jest bez wątpienia Magdalena Abakanowicz. Artysta swą niebywała popularność i sławę zdobyła poprzez nad wymiar oryginalne instalacje postaci ludzkich, stojących w pewnym porządku. Rzeźbiarka przyszła na świat w niewielkiej wsi Falenty 1930r. Ukończyła warszawską ASP, oraz sopocką PWSSP. Była cenionym profesorem poznańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych. Była ceniona jako artystka, jak i wykładowca. Abakanowicz do tworzenia swoich rzeźb wykorzystuje głównie tkaniny, drewno, kamień oraz brąz. Monstrualne rzeźby są głównie rozpoznawane pod nazwą abakany (nazwa wywodzi się od nazwiska artystki). Instalacje artystki były wystawiane miedzy innymi na międzynarodowym biennale tkaniny w Lozannie, czy na biennale w Sao Paulo, gdzie autorka została doceniona i nagrodzona złotym medalem. Wystawy, instalacje artystki wywierają niebywałe wrażenie, cieszą się zachwytem i uwielbieniem koneserów sztuki na całym świecie. Podczas z jednych instalacji, prace Abakanowicz zostały przytwierdzone u sufitu, tego typu aranżacja postaci ludzkich wywarła wielkie wrażenie swą formą, kolorem, oraz niesamowitą fakturą. Abakany to monumentalne kompozycje, które porwały świat sztuki całego świata. Rozsławiły artystę, stały się nowym trendem nowoczesnego rzeźbiarstwa. Dzisiejsi młodzi adepci Sztuk Pięknych uczą się z dorobku artystki, czerpią z niej nowoczesne formy, zastosowania materiałów, a przede wszystkim zamiłowanie do sztuki.